“De nieuwe man spreidt de benen wijd”

Docent visuele communicatie dr. Dirk Reynders doctoreerde net af met zijn project Controverse rond het mannelijk naakt. Vrouwen bloot wordt aanvaard, maar mannen niet of minder.

De nieuwe man spreidt de benen wijd, Sofie Vanlommel, De Morgen, 12.07.2012

Seks verkoopt, en niet langer door, maar meer en meer voor vrouwen. In reclame, op televisie en in films is gratuit mannelijk naakt bon ton geworden. ‘Mannen verliezen aan macht, en ze compenseren dat met hun lichaam.’

1992. Mark Wahlberg groet de wereld. Vanaf een gigantische billboard op Times Square, New York, enkel gekleed in een witte boxershort van Calvin Klein en met een petje op zijn hoofd. Hij kijkt stoer in de lens. Met zijn rechterhand grijpt hij naar zijn kruis. In your face. De campagne betekent het einde van ‘Marky Mark’, de onnozele blanke rapper, en het begin van Mark Wahlberg, filmster. 2010. Times Square. Kellan Lutz heeft van Calvin Klein geen petje nodig. Alles aan hem is strakker dan bij zijn illustere voorganger: de buikspieren, het kapsel, de goed gebobbelde aansluitende onderbroek. Maar de tijden zijn veranderd: van een beetje blote bast draait het verkeer niet langer in de knoop. In populaire tv-series als True Blood of Game of Thrones passeren bijna even veel gebeeldhouwde billen van mannen als van vrouwen. In de pulpreeks Spartacus wordt nog een tandje bijgestoken: geregeld verschijnt er een penis in beeld, zelfs frontaal mannelijk naakt is niet langer uit den boze.

De vrouw als jager

Mannelijk naakt is explicieter, frequenter en gratuiter geworden. Dat blijkt ook uit het doctoraat van Dirk Reynders, docent visuele communicatie aan de KHLIM en onderzoeker aan de VUB, over de staat van mannelijk naakt.”Het wordt meer getolereerd, maar er is zeker nog controverse. Heteroseksuele mannen ervaren de confrontatie met beelden van een blote penis nog steeds als de ultieme castratie. Dat merk ik als ik jonge mensen in de les dergelijke beelden toon. Mannen reageren geschokt, en denken meteen aan homoporno. Vrouwen zijn veel toleranter.” De manier waarop vrouwen naar mannen kijken is dan ook veranderd, zegt Reynders. “Vroeger werd ervan uitgegaan dat zij van een partner het totaalpakket verwachtten, de ideale vader voor hun kinderen. Vandaag weten we dat vrouwen ook gewoon op zoek gaan naar seks. Een lekker lijf, zonder meer. En daar hebben sommige mannen het moeilijk mee, met de vrouw als jager.” De reclame- en filmwereld heeft hen al lang in de armen gesloten, en van de man een prooi gemaakt. De laatste onderbroekenkoning, Cristiano Ronaldo, toont die verschuiving ten voeten uit. Om de niemendalletjes van Emporio Armani aan de man te brengen, kronkelt hij zich wellustig in flatterende bochten. “We zien hier niet langer de actieve, stoere macho. Denk aan de man die vrouwen op kantoor in vervoering brengt met een bak Coca-Cola Light. Ronaldo toont de passieve, narcistische man, die geniet van de aandacht. Hij moet gewoon mooi wezen, zoals dat vroeger van vrouwen werd verwacht. En die mannen lopen massaal naar fitnesscentra voor een six pack en een adonis-V-hals (schuine buikspieren die zo afgetraind zijn dat de heupbeenderen een afgetekende V vormen, SVL). Om te streven naar een ideaalbeeld dat voor 99 procent van de mannen onbereikbaar is.” Onzekere mannen in onzekere tijden, meent Reynders. “Vrouwen zijn maatschappelijk macht aan het winnen, ze zitten in leidinggevende posities, mannen worden hun ondergeschikte. En ze proberen dat verlies aan macht met hun lichaam te compenseren. Kijk naar de populariteit van anabole steroïden, de opmars van anorexia bij jonge mannen. Naar het succes van skinny jeans, nauwaansluitende jeansbroeken die het kruis accentueren. Ik heb interviews afgenomen van Los Angeles tot New York, en de boodschap was unisono: alles draait om seks, en daar komen nu eenmaal geslachtsorganen bij kijken.” Reynders sprak ook met mannelijke modellen, die vertelden over contracten met clausules waarin naakt poseren als vereiste wordt vermeld. Zelfs als de opdracht over maatpakken en jeansbroeken gaat. “Een van mijn interviewees sloeg een opdracht van een topmerk op een exotische locatie af omdat de fotograaf er op aandrong om zeker een zwembroek in te pakken. En neen, het was geen zwemkledijmerk.” Bij Dominique Models, het grootste modellenagentschap van het land, kijkt de booker van mannelijke modellen vreemd op. “De vraag naar mannelijk naakt neemt bij ons niet toe, en als het gevraagd wordt, poseren de jongens meestal onherkenbaar. Eén vraag keert wel constant terug: we willen een ‘Abercrombie and Fitch’-type. Klassieke kop, hyperafgetraind lijf.” Abercrombie and Fitch is de Amerikaanse modeketen die vorig jaar haar opwachting maakte in ons land. Dat gebeurde met het nodige uiterlijk vertoon: 38 jongemannen paradeerden een week lang als levend uithangbord in bloot bovenlijf over de Brusselse Louizalaan. Het personeel wordt ingedeeld in categorieën; toppers mogen in de winkel, mindere goden achter de kassa, het plebs wordt afgeserveerd. Toevallig of niet was de keten de eerste werkgever van de bovenvermelde Kellan Lutz. Het winkelpersoneel mag betast en gefotografeerd worden, tot groot jolijt van het overwegend vrouwelijk en homoseksueel cliënteel. Jonge vrouwen en homo’s zitten wel vaker in hetzelfde schuitje: kapitaalkrachtig – (nog) geen kinderen ten laste – onafhankelijk, zelfbewust. Kassa. Ook in zijn campagnes trekt Abercrombie de homo-erotische kaart. En weer duikt een bekende naam op: Bruce Weber, die campagnes maakte voor de keten, portretteerde het eerste mannelijke Calvin Kleinmodel in onderbroek. Die eer was in 1982 weggelegd voor de Amerikaanse atleet Tom Hintraus. Hij zou het later betreuren dat hij een sterkere indruk had nagelaten met zijn kruis dan met zijn olympische prestaties in het waterpolo.

Heroïek en lust

Wat we vandaag zien, is dan ook een logisch gevolg van de lichaamscultus die in de jaren tachtig een vlucht nam, zegt professor mediastudies en genderspecialiste Sofie Van Bauwel (UGent). “In de overdaad aan beelden moet je steeds verder gaan om de aandacht te trekken. En reclamemakers hebben ontdekt dat vrouwen ook naar mannen kijken als lustobjecten.” Maar van gelijkwaardigheid is volgens Van Bauwel nog geen sprake. “Van vrouwen zien we vaker fragmenten: borsten, billen of benen. Ze worden vaker alleen afgebeeld of in een setting die geweld suggereert, zoals verkrachting.” Ook bij de opmars van frontaal mannelijk naakt heeft ze bedenkingen. “Het gebeurt meestal in een semi-erotische context van heroïek, spierkracht en viriliteit. Er zijn sociologische studies die suggereren dat de man in crisis is, maar dat geloof ik niet. Wat je wel ziet, is dat onrealistische beelden opgang maken: we zien vooral jonge, frisse, gefotoshopte mensen. Er is niets mis met kijken naar een mooi lichaam, maar ik zou liever meer diversiteit zien.”

Dit bericht werd geplaatst in Fashion, Holebi, Lifestyle, Media, Photo, Showbizz, Sport en getagged met , , , . Maak dit favoriet permalink.

Een reactie op “De nieuwe man spreidt de benen wijd”

  1. Hebben ooit een gastles van hem hierover gehad… ^^

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s