Hiv+ op één: “liever hiv dan diabetes”

Op 29 augustus opent één het televisieseizoen met Hiv+. Gisteren was de persvoorstelling.

‘Er zijn er nog altijd die geen hand willen geven’, Tom de Leur, Het Nieuwsblad, 10.08.2011

Hij zat in ‘Big Brother’ en heeft ‘de homo kanker’, zij lijdt aan ‘de luie wijvenziekte’. In de nieuwe Eén-reeks ‘Hiv+’ zijn ze een koppel, nu zijn ze uit elkaar: de seropositieve Kenny (30) en de chronisch vermoeide Kristel (36).

Dat van die ‘homo kanker’ en ‘luie wijvenziekte’, dat klinkt hard. Maar zo zijn mensen nu eenmaal: hard. Kenny van Quickelberge is nochtans geen homo. Hij houdt van vrouwen en is seropositief. Hij raakte besmet na onveilige seks met een vriendin, ergens rond zijn 21ste. Heel Vlaanderen weet dat intussen, voor zover heel Vlaanderen zich het programma Big Brother uit 2006 herinnert. Kenny stapte toen als ‘seropositivo’ in het huis. Het kot was te klein: dat kón toch niet? Kenny zou zijn medebewoners ook niet meteen verteld hebben dat hij het hiv-virus had. ‘Onzin,’ zegt Kenny. ‘Ik heb dat meteen gezegd. Ik heb ijs in mijn handen genomen, letterlijk het ijs gebroken en gezegd: ik ben seropositief. Niet iedereen was er gerust in. Je zag er een paar denken: ik ga hier toch niet besmet raken?’

Na dik twee maanden werd Kenny uit Big Brother gestemd. Hij won niet, maar voelde zich hoegenaamd geen loser. ‘Ik wist ook wel dat ik in Big Brother was beland omdat ik seropositief was. Maar na mijn uitschakeling sprak iedereen mij aan. Mensen gaven me schouderklopjes. Je had er zelfs die zeiden dat ze dankzij mij hun familie hadden verteld dat ze seropositief waren.’

Veel misverstanden

Vandaag, vijf jaar na Big Brother, gaat het Kenny voor de wind. Hij runt in Kruishoutem restaurant Amadeus. Daar werkt niet alleen zijn broer, maar ook zijn ex-vriendin Kristel Vandecasteele. U weet wel, die met ‘de luie wijvenziekte’. Een fraaie omschrijving voor CVS, chronisch vermoeidheidssyndroom. ‘Eigenlijk moet ik de hele dag rusten,’ lacht Kristel. ‘Maar ik blijf bij Kenny werken. Tot ik er bij neerval, soms letterlijk. Als ik te veel doe, begin ik te beven en val ik gewoon op de grond. Over het hiv-virus bestaan veel misverstanden, over CVS ook. Daarom begrijp ik goed wat Kenny doormaakt.’

Kenny leerde Kristel kennen toen ze samen in pretpark Asterix moesten figureren tijdens Halloween. ‘Hij was de graaf van het spookhuis,’ zegt Kristel. ‘Ik was de heks. Na een paar dagen werd er gekust. De volgende dag was Kenny heel afstandelijk. Ik moet je iets vertellen, zei hij: ik ben seropositief. En dan, zei ik direct. Al had ik later wel vragen. Zouden we wel kinderen kunnen krijgen?’ Die kinderen zullen Kenny en Kristel wellicht nooit krijgen: ze zijn uit elkaar. ‘Niet omwille van zijn hiv-virus,’ benadrukt Kristel. ‘Dat heeft er niets mee te maken. Anders waren we nooit samen geweest.’

Geen geheim

Door met vier andere seropositieve Vlamingen aan Hiv+ mee te doen, wil Kenny laten zien dat hij een doodgewone jongen is. ‘Ik ga niet dood, ik takel niet af. Ik neem vier pillen per dag, meer is er niet aan de hand. In vergelijking met anderen heb ik nog geluk gehad. Mijn familie heeft me niet laten vallen, mijn vrienden zien me nog graag. Maar ik besef heel goed dat een programma als Hiv+ nodig is. Voor veel mensen is hiv een geheim dat ze met niemand kunnen delen.’

Kenny geeft al meer dan vijf jaar voordrachten op scholen over het hiv-virus en veilig vrijen. ‘Seks zonder condoom? Een aantal jongeren vindt dat geen probleem: als ik dat virus oploop, neem ik wel een pil. Terwijl ik zeg: vrij veilig. Want die vier pilletjes per dag is niet erg, maar in mijn hoofd is het wel vechten. Dan ben ik boos dat mensen mij veroordelen. Dat ze zeggen: die moet je geen hand geven, anders heb je het ook zitten. Dat wens je niemand toe.’

‘Hiv+’ is vanaf 29 augustus te zien op Eén

Leven met stigma, Valerie Droeven, De Standaard, 10.08.2011

Anderhalf jaar lang volgde Kobe Ilsen het wel en wee van Thierry, Helen, Frankie, Liesbeth en Kenny. Vijf mensen die in de loop van hun leven besmet zijn geraakt met het hiv-virus. Elk hebben ze een eigen verhaal. Hoe ze besmet raakten, wat ze erdoor verloren en hoe ze er nu mee omgaan: het is telkens helemaal anders.

Na Doodgraag leven is Hiv+ al de tweede humaninterestreeks waarvoor Koben Ilsen zich engageert. Daarvoor ging hij aan de slag met dezelfde redactie als drie jaar geleden. ‘Dit zijn het soort programma’s die in een commerciële context onmogelijk te maken zijn’, zegt Ilsen. Hij is er trots op dat het programma helemaal intern, zonder tussenkomst van een productiehuis zelfs, tot stand is gekomen. ‘Hiv+ is een programma dat een openbare omroep moet maken. Net omdat het zo’n belangrijk programma is. Het is geen pretje en waarschijnlijk zal het programma ook geen hype zijn. Als we al één of twee mensen van mening kunnen doen veranderen, hebben we ons doel bereikt.’

Dit keer was het niet de aftakeling van de geportretteerden die hem choqueerde, of het feit dat ze zouden sterven. ‘Hun medische toestand was verbazend goed’, zegt Ilsen. ‘Maar de sociale aspecten van de ziekte zijn verschrikkelijk. Hiv-patiënten krijgen het hard te verduren, zelfs in België, zelfs in 2011. Hun verhalen hebben me om die reden naar de keel gegrepen.’

De juiste vijf mensen vinden die wilden meewerken aan een programma over hiv was geen sinecure. ‘Mission impossible, zeiden de mensen van Sensoa toen ze hoorden wat we wilden doen. ”Dat lukt jullie nooit. Het taboe rond de ziekte is te groot. Niemand wil er op tv over komen vertellen.” Uiteindelijk hebben we toch vijftig mensen kunnen interviewen over hun ziekte. Vijftien daarvan zagen het zitten om hun verhaal voor een camera te vertellen’, zegt Koben Ilsen. ‘Daar zijn we keihard op het taboe gebotst.’ Om die reden wordt het programma ook in boekvorm uitgegeven. ‘Het verhaal van de mensen die er nog niet klaar voor waren om met hun gezicht op televisie te komen, hebben we neergeschreven en in het boek verwerkt.’

Liever hiv dan diabetes

Het is in elk geval opvallend hoe secuur de geportretteerden zijn uitgekozen. Eentje is homo en raakte acht jaar geleden besmet. Helen is een Oegandese vrouw die niet kan geloven dat haar echtgenoot zaliger de oorzaak van haar besmetting kan zijn. Maar net zo goed wordt Kenny in beeld gebracht. Hij raakte op z’n 21ste besmet bij een onvoorzichtige vrijpartij met een meisje dat besmet was. Liesbeth is 52 en was in de jaren tachtig zwaar verslaafd aan drugs. Hoe ze besmet geraakt is, weet ze zelf niet: een naald of seksueel contact.

‘Allemaal worden ze behandeld met aidsremmers’, zegt Ilsen. ‘Ze leiden een normaal leven. Het virus is bijna niet meer aanwezig in hun lichaam. Andere mensen besmetten kan alleen als er bloed-bloedcontact is. In de reeks zit een quote van een dokter die zegt: liever hiv dan diabetes. Want dat is fysiek verwoestender.’ Door vijf mensen te volgen, willen de makers net dat tonen: het stigma komt niet overeen met de werkelijkheid. Niemand raakt besmet van een tongkus of een handdruk. Hiv-patiënten zijn niet vies of gevaarlijk. Maar daarmee stootten ze wel op een moeilijk evenwicht. ‘We moeten de mensen bewust maken dat het stigma overdreven is. Aan de andere kant mogen we de boodschap niet uitdragen dat hiv géén erge ziekte is. We zijn jongeren in scholen gaan interviewen. Daar hoorden we veertienjarigen zeggen dat ze als ze daar goesting in hadden, gewoon zonder condoom vreeën. Onveilig vrijen is wel degelijk gevaarlijk. Beide kanten in beeld brengen, was een moeilijk evenwicht.’

Hiv+, vanaf 29 augustus elke maandag op Eén.

Vijf getuigen, Pieter Dumon, De Morgen 10.08.2011

Vijf getuigen

Frankie

Vijf jaar geleden werd Frankie ziek. Het duurde een tijd voor de dokters er de vinger op konden leggen, maar de diagnose kwam als een mokerslag: aids. Dankzij een strikt pillenregime kwam Frankie er bovenop. “Maar ik wil ook waarschuwen voor de ziekte”, vertelt hij. “Ik wil tonen dat je kunt recupereren van de ziekte maar ook wat de gevolgen zijn.”

Helen

Helen had een leuke job, een hechte familie en een zoon in Oeganda. Tot ze tijdens een doktersbezoek in België te horen kreeg dat ze seropositief was. In Oeganda zijn de medicijnen om de ziekte onder controle te houden moeilijk te krijgen en dus moest Helen alles achterlaten om haar geluk hier te beproeven.

Kenny

Op zijn 21ste kreeg Kenny te horen dat die paar keer onveilige seks hem met het hiv-virus hadden opgezadeld. Voor Kenny is het nu of nooit. “Het kan toch niet dat wij ons moeten blijven verstoppen”, vindt hij. “Ik hoop echt dat deze serie iets in gang zet.”

Liesbeth

Eind jaren zeventig leidde Liesbeth een wild leven gekleurd door drugsmisbruik. Hoe en wanneer ze besmet raakte weet ze niet meer. Ze vindt het erg dat mensen niet kunnen zeggen dat ze seropositief zijn. “Het is de ziekte van de schaamte. Hopelijk kan dit programma daar iets aan doen.”

Thierry

Zes jaar geleden kreeg Thierry te horen dat hij seropositief was. Hij doet mee aan het programma om vooroordelen de wereld uit te helpen. “Mensen weten niets over onze ziekte, met paniek en tumult tot gevolg. In homokringen is het ook droevig. Er zijn er veel met hiv, maar niemand schijnt iemand te kennen. Dat kan toch niet!”

Taboe sneuvelt in primetime, Pieter Dumon, De Morgen, 10.08.2011

BRUSSEL l Programma’s waar je even stil van wordt, bij Eén bouwen ze aan een reputatie wat dat betreft. Na Doodgraag leven is er nu immers Hiv+, een primetime-programma waarin de kijker aan de hand van vijf getuigenissen te zien krijgt hoe het is om te leven met hiv.

“Mission impossible”, was de reactie bij Sensoa toen de VRT met het idee aan kwam draven om een programma te maken over mensen met hiv. Getuigen vinden die open en bloot willen vertellen over hun leven met dat virus is immers geen sinecure. Toch besloten ze bij Eén om het project op de rails te zetten. Niet alleen omdat het maken van dat soort taboedoorbrekende programma’s een taak van de openbare omroep is, maar ook omdat ze binnenshuis de juiste mensen voor de job hadden zitten. Op Eén was drie jaar geleden immers Doodgraag leven te zien, een programma waarin vijf ongeneeslijke zieke kankerpatiënten hun verhaal deden. De ploeg die dat programma maakte had dus al wat ervaring met het opsporen van onvindbaren. “Doodgraag leven was voor alle betrokkenen een heel zware ervaring”, vertelt Inge Vlogaert, de producente van zowel Doodgraag leven als Hiv+. “Toen het idee om een programma over hiv te maken ontstond, moest iedereen daar toch eens goed over nadenken. Het is niet vanzelfsprekend om opnieuw in zo’n langdurig en emotioneel belastend project te stappen.” Al lagen de kaarten deze keer toch iets anders. “Na de eerste research was al snel duidelijk dat mensen tegenwoordig niet meer sterven aan hiv”, vertelt reporter Suzy Becks. “We wisten dat we deze keer niet naar een begrafenis zouden moeten.”

Enorm taboe

En dus gingen zes oudgedienden van Doodgraag leven op zoek naar hiv-getuigen. “De ervaring die we opdeden bij Doodgraag leven was daarbij een enorme hulp”, legt Vlogaert uit. “We wisten op voorhand via welke kanalen we op zoek moesten gaan en hoe we potentiële getuigen het best benaderden. Dat heeft ons veel tijd bespaard. Doodgraag leven opende ook heel wat deuren. Dokters bijvoorbeeld die dat programma hadden gezien wisten dat we opnieuw een programma in dezelfde stijl wilden maken en waren sneller geneigd om onze kandidatenoproep onder hun patiënten te verspreiden. Al merkten we al snel dat er rond hiv nog steeds een enorm taboe hangt, zelfs in de medische wereld. Bepaalde huisdokters weigerden pertinent om onze oproep te verspreiden uit vrees dat de associatie met hiv hen klanten zou kosten.”

De researchers van Hiv+ gingen langs bij dokters en ziekenhuizen. Ook bij verenigingen van en voor hiv-patiënten, op internetfora en in het homomilieu gingen ze op zoek. Die inspanningen leverden uiteindelijk een lijst van een vijftigtal potentiële kandidaten op. “Allemaal mensen waarvan we wisten dat ze hun verhaal wilden doen, maar die toen nog niet wisten dat ze dat in het kader van een televisieprogramma zouden moeten doen”, legt Vlogaert uit. “Toen we hen dat vertelden haakte een heleboel mensen meteen af. Het grote merendeel wou enkel anoniem getuigen zodat we uiteindelijk slechts twaalf mensen overhielden. Die hebben we dan tot vijf herleid. Het belangrijkste criterium daarbij was diversiteit. We vonden het heel belangrijk om in het programma te tonen dat hiv geen ziekte is die enkel in het homomilieu, bij drugsverslaafden of bij mensen met een losbandig liefdesleven voorkomt. Iedereen kan er mee geconfronteerd worden.”

Het vinden van getuigen was één ding, het in beeld brengen van hun verhaal een ander. “Hiv+ is een totaal ander programma geworden dan Doodgraag leven”, vertelt Vlogaert. “Mensen met hiv leiden eigenlijk een heel normaal leven en die dagelijkse bezigheden leveren niet noodzakelijk boeiende televisie op. Bij Doodgraag leven was dat anders. Door de constante dreiging van de dood kregen ook dingen als een verjaardagsfeestje een veel groter gewicht. Het kon altijd de laatste keer zijn.” Daarom wordt voor Hiv+ met thema-afleveringen gewerkt waarin telkens één aspect aan bod komt. “Het kwam er dus op aan om de agenda’s van onze vijf personages heel nauwgezet op te volgen. Een jaar lang hebben we hen om de paar dagen gebeld om hen uit te horen over wat er zoal op hun programma stond om daaruit de dingen te kiezen die binnen onze verhaallijnen pasten.”

Wat de redactieploeg van Hiv+ als volgende project op haar boterham zal krijgen ligt nog niet vast. “We kunnen alleen hopen dat de openbare omroep nog gelijkaardige programma’s wil maken”, klinkt het. “Het zou jammer zijn om de knowhow die wij ondertussen hebben opgebouwd zomaar weg te gooien. Voor een programma als dit van een wit blad beginnen is moeilijk en tijdrovend, maar als je zoals hoe je dat het best aanpakt, sta je al meteen een paar stappen verder.”

Hiv+, vanaf maandag 29 augustus op Eén

Dit bericht werd geplaatst in Gezondheid, Holebi, Media, Televisie en getagged met , , , , , , , , , . Maak dit favoriet permalink.

2 reacties op Hiv+ op één: “liever hiv dan diabetes”

  1. Pingback: Hiv+ op één: hoofdrolspelers | Lacquemant

  2. Guido De Neve zegt:

    Eindelijk het programma die hopelijk de mensen hun ogen zullen doen opengaan !!

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s