“Homofobie niet religieus geïnspireerd”

“Uit onderzoek naar antihomoseksueel geweld in Nederland blijkt dat de motieven van de daders niét religieus geïnspireerd zijn.” Dat zeggen Fien Adriaens en Frederik Dhaenens in De Morgen. Ze weerleggen het opiniestuk van Marc Hooghe.

De heterowereld van de machoman, Fien Adriaens, Frederik Dhaenens, De Morgen, 24.06.2011

Uit onderzoek naar antihomoseksueel geweld in Nederland blijkt dat de motieven van de daders niét religieus geïnspireerd zijn

De heterowereld van de machoman

l Fien Adriaens en Frederik Dhaenens zijn onderzoekers aan de Vakgroep Communicatiewetenschappen (UGent). Adriaens bestudeert de identiteitsconstructie van allochtone jongeren en de relatie met mediagebruik, Dhaenens onderzoekt de sociale en emancipatorische rol van holebirepresentatie in televisiefictie.

l Jammer dat Marc Hooghe in zijn opiniestuk (DM 26/06) toch weer de link legde tussen islam en homofobie, vinden Adriaens en Dhaenens. Het probleem is complexer.

Nog geen maand na de Internationale Dag tegen Homofobie werd een jonge homo slachtoffer van antihomoseksueel geweld in het hartje van Brussel. Hoewel onze samenleving de illusie wekt geëmancipeerd en tolerant te zijn, wijst het Centrum voor gelijkheid van kansen en racismebestrijding op de vijandige houding tegenover holebi’s. Onderzoek bij Vlaamse jongeren toont aan dat holebi’s eerder gedoogd en getolereerd worden dan openlijk aanvaard. Holebi’s kunnen in ons land dan wel trouwen of kinderen adopteren maar dat wettelijke kader staat niet garant voor sociale aanvaarding zoals deze tragische hate crime illustreert. We vinden het belangrijk dat dit soort geweld aangeklaagd en strafrechtelijk vervolgd wordt, maar willen hier vooral de noodzaak tot contextualisering benadrukken.

Antihomoseksueel geweld spruit niet per se voort uit een diepgewortelde haat ten opzichte van homoseksualiteit. Al te vaak wordt in de publieke opinie met de vinger gewezen naar etnische, culturele of religieuze overtuiging als bron van homohaat. Deze hardnekkige mythe willen we eerst en vooral ontkrachten. Uit onderzoek naar antihomoseksueel geweld in Nederland blijkt namelijk dat de motieven van de daders niet religieus geïnspireerd zijn. De oorzaak is echter een explosieve cocktail van verschillende factoren.

Ten eerste ligt het denkbeeld over gender en seksualiteit aan de basis van homofobe agressie. De daders blijken voornamelijk afkerig te staan ten opzichte van anale seks tussen mannen, vrouwelijk gedrag en het in de verf zetten van homoseksualiteit. Verder ervaren ze angst om door een homo verleid te worden. Daarom zijn we geneigd om de patriarchale machocultuur als een verklarende factor van homogeweld te zien. Typerend hierbij is een enge en hiërarchische visie op mannelijkheid. Mannen horen actief, dominant, sterk en heteroseksueel te zijn. Het zich openlijk afzetten tegen homoseksualiteit heeft ook vaak een identiteitsfunctie aangezien jongens op die manier een stoere, mannelijke status verwerven. Door dit haantjesgedrag voorkomen ze om zelf als homo aanzien te worden, wat voor hen meestal gelijk staat aan vrouwelijk, passief en zwak. Daarenboven blijkt dat daders van homofoob geweld onderaan de maatschappelijke ladder bengelen, waar een sterk gevoel van onmacht heerst. Dat machteloos gevoel, gekoppeld aan de grootstedelijke concentratie van kansarmoede, kan aanzetten tot het verbaal en fysiek kwetsen van sociaal zwakkeren.

Heteronormativiteit

We willen ook wijzen op de alomtegenwoordigheid van heteronormativiteit. Hiermee bedoelen we simpelweg dat in onze maatschappij heteroseksualiteit de norm is. Alles wat daarvan afwijkt wordt als abnormaal aanzien. Dat verklaart onder meer het optreden van wat Pascal Smet de ‘zedenpolitie’ noemt. Deze subculturele groep heeft in se geen probleem met homoseksualiteit, maar wel met het tentoonspreiden en promoten van ‘the gay lifestyle’: homo’s mogen er zijn, zolang ze maar normaal doen. Of beter, zolang ze zich maar gedragen als hetero’s. De morele kruisvaarders zijn niet alleen te zoeken binnen een kleine groep allochtone jongeren. Homofobie komt overal voor. Gaande van scheldtirades in de klas met verwijten als ‘janet’, ‘choco’ of ‘mietje’, over het boycotten van Gay Prides, tot de homofobe uitspraken van aartsbisschop Leonard, tevens bestuurslid van de KU Leuven.

Complexe problematiek dus, dat is zeker. Het volstaat alvast niet om Franky Junior in Thuis uit de kast te laten komen of om muzikale gaybashers als 50 Cent van het scherm te weren. Media spelen een belangrijke rol in het op gang brengen van een publiek debat over holebiseksualiteit, maar het probleem verdient daarnaast een ruimere aanpak op zowel macro- als microniveau. Op macroniveau moet de structurele ongelijkheid sterk gereduceerd worden. Zolang de kansarmoede de sfeer in de concentratiewijken domineert, wordt de straatcultuur in deze wijken gevoed door gevoelens van frustratie en onmacht, wat machogedrag in de hand werkt. Daarnaast speelt educatie een cruciale rol. Al op jonge leeftijd moeten kinderen bewust gemaakt worden van seksuele diversiteit en de gevaren van discriminatie. Ook hameren we op een mentaliteitswijziging onder het lerarenkorps, jeugdwerkers, ouders en voogden. Zij spelen een prominente rol in het creëren van een respectvol klimaat ten opzichte van holebi’s en andere minderheidsgroepen. We willen echter de verantwoordelijkheid van de individuele dader niet minimaliseren. Integendeel, het is van substantieel belang dat deze gewelddadige hate crimes aan de hand van een aparte wetgeving bestraft worden. Dat zou een veel grotere symboolwaarde hebben dan de loutere strafverzwaring zoals die nu in het Strafwetboek voorkomt voor dergelijke misdrijven (artikel 405 quater). Ook een goede opvolging van daders bij de herintegratie is essentieel.

We hopen dan ook op meer dan enkel mooie woorden en steunbetuigingen, maar op grondige analyses en een doeltreffende politieke aanpak. Dat vereist hard werken maar is onontbeerlijk voor een gezonde en verdraagzame samenleving.

Dit bericht werd geplaatst in Holebi, Media, Wetenschap en getagged met , , , , , , , , . Maak dit favoriet permalink.

2 reacties op “Homofobie niet religieus geïnspireerd”

  1. Pingback: Het Roze Huis en politie roepen slachtoffers homofobie incidenten te melden | Lacquemant

  2. Pingback: Antwerps homokoppel geterroriseerd door puberende ‘zedenpolitie’ | Lacquemant

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s