Tv-tip: Silent Stories: vier moslim holebi’s getuigen over gay zijn in de islamwereld

Dinsdag op Canvas: Silent Stories.

Allah is absoluut geen janet’, Sarah Theerlynck, De Morgen, 04.04.02011

Documentaire ‘Silent Stories’ doet de ‘stille verhalen’ van vier holebi-vluchtelingen uit de doeken

Wat als het taboe op homoseksualiteit in je thuisland zo groot is dat je moet vluchten? In de hartverscheurende, poëtische documentaire Silent Stories van Catherine Vuylsteke en Hanne Phlypo, dinsdag op Canvas, doorbreken Arezki, Rabiatou, Jean-Louis en Sara de stilte. En het taboe.

“Er zijn mensen die gemaakt zijn voor de hemel en er zijn er die gemaakt zijn voor de hel.” De lesbische Rabiatou uit Guinee zegt het traag en bedachtzaam. Des te krachtiger voel je dat zij zichzelf tot de laatste categorie rekent. Omwille van haar seksuele geaardheid moest zij haar geboortegrond ontvluchten, net zoals Arezki uit Algerije, Jean-Louis uit Senegal en de transseksuele Sara uit Irak. De Morgen-journaliste Catherine Vuylsteke en documentairemaakster Hanne Phlypo vroegen hen hun verhaal te doen voor de camera, herkenbaar in beeld, want, aldus Vuylsteke, “het mocht geen film met zwarte blokjes en vervormde stemmen worden.”

Phlypo goot de hartverscheurende getuigenissen in een haast poëtische film. Het tempo is traag, er wordt ingezoomd op sprekende details en de treffende close-ups maken dat je eigen leven even lijkt te versmelten met het lot van Rabiatou en de anderen. “We wilden een breed publiek aanspreken”, vertelt de documentairemaakster. “Daarom hebben we zoveel aandacht aan esthetiek besteed. Het trekt de mensen mee in het verhaal. Voor mij moet documentaire op artistiek en esthetisch vlak evenwaardig zijn aan fictie.”

Rabiatou, Arezki, Jean-Louis en Sara mogen dan alle vier omwille van hun seksuele geaardheid gevlucht zijn: er is meer dat hen scheidt dan dat hen bindt. Vuylsteke: “We wilden geen vier doorslagjes van hetzelfde verhaal. Jean-Louis is een beetje de Senegalese tegenhanger van David Kato, de Oegandese holebirechtenactivist die eind januari werd vermoord. Al koos hij wel het zekere voor het onzekere. Op het moment dat zijn foto verscheen in een boulevardblad, met daarbij het onderschrift: ‘Ze moeten worden verbrand’, is hij gevlucht.”

“Sara is vertrokken uit Irak omdat haar moeder, een gynaecologe, haar daartoe aanzette. Zij begreep en steunde haar en besefte dat het in Irak met haar verkeerd zou aflopen. Rabiatou kon niet rekenen op zo’n begrijpende omgeving. ‘Waarom heb je haar niet doodgemaakt?’, vroeg haar vader aan haar oom, die haar betrapt had met haar vriendin. Ook de socio-economische achtergrond en opleidingsniveau van onze getuigen verschillen. Als je niet oplet, kom je al te snel uit bij vier intellectuelen. Maar niet alle holebi’s zijn intellectueel en intellect en opleiding maken een groot verschil. Zij bepalen hoe je met je geaardheid omgaat. Het is ook een makkelijke denkfout ervan uit te gaan dat alle holebi’s progressief zijn. Zo is Sara een kind van haar land en cultuur en was ze niks liever geweest dan een normale, Irakese vrouw met een schare kinderen en een sterke, behaarde man.”

Toch voel je onderhuids wat de vier vluchtelingen bindt: het heen en weer geslingerd worden tussen een gevoel van ontworteling en een gevoel van bevrijding. Vuylsteke: “Hoe sterk ook hun gevoelens van onvrede, frustratie en afkeer: de grond waarin ze geworteld zijn, blijft een invloed uitoefenen. Binnen de homofobe maatschappijen waarin ze opgroeiden, hadden ze ook een ruimte gecreëerd voor zichzelf. Zo kocht Jean-Louis, die tegen zijn Senegalese familie nooit verteld heeft dat hij homo is, de stilzwijgende acceptatie van zijn omgeving af. Na elke zakenreis bracht hij voor iedereen cadeaus mee. Kerstman het hele jaar door.”

‘Planeet van de tolerantie’

Niet alleen het thuisland blijft in het achterhoofd spoken, ook de God die ze al of niet verloren. “Allah is absoluut geen janet.” Zo verwoordt Arezki het conflict godsdienst-geaardheid treffend. “Religie maakte in hun thuisland zo’n wezenlijk deel uit van de collectieve en individuele identiteit, dat het onmogelijk is dat te amputeren”, zegt Vuylsteke. “Dat zie je heel goed bij Rabiatou. Haar fatalisme hangt onlosmakelijk samen met haar geloof en identiteit. Ook Sara gelooft dat haar lot bepaald werd door God. Hun thuislanden zijn nooit ontvoogd. Het individu heeft zich te conformeren aan de gemeenschap, anders wordt het verstoten. En religie is naast traditie het wapen bij uitstek om dat conformisme te handhaven.”

Dat conformisme is echter niet onwrikbaar en absoluut. Arezki droomt luidop van een “planeet van de tolerantie”. Een utopie, uiteraard, maar “geen enkele cultuur kan voor eeuwig stil blijven staan, anders brokkelt ze af”, zo beklemtoont Vuylsteke. “De Arabische lente heeft getoond hoezeer mensen worstelen met de archaïsche structuren en de dwang tot conformisme. Democratisering kan een uitweg bieden. Binnen een democratie krijgt het individu rechten en plichten, niet de gemeenschap.”

De makers hopen met Silent Stories het taboe rond seksuele vrijheid te doorbreken. “Ik ben doordrongen van het besef dat de graad van beschaving van een maatschappij zich laat afmeten aan de manier waarop die samenleving omgaat met haar minderheden”, zegt Vuylsteke. “Daarom wilde ik deze film maken. De strijd voor seksuele vrijheid is het summum van de strijd voor de rechten van het individu.”

Silent Stories, op dinsdag 5 april om 22.05 uur op Canvas. Alle info: http://www.silentstories.be.

Dit bericht werd geplaatst in Holebi, Media, Televisie en getagged met , , , , , , . Maak dit favoriet permalink.

2 reacties op Tv-tip: Silent Stories: vier moslim holebi’s getuigen over gay zijn in de islamwereld

  1. jlajo zegt:

    Dju, gemist! Vergeten de digicorder in te stellen…😦

  2. Pingback: Programma en inhoud Holebifilmfestival Vlaams-Brabant 2011 | Lacquemant

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s