Steeds meer homo’s vragen en krijgen asiel in België

Steeds meer asielzoekers pelen de homokaart bij hun aanvraag. Het Commissariaat-Generaal voor de Vluchtelingen en Staatlozen (CGVS) tracht daarbij de valspelers uit te filteren, maar dat is niet evident.

Asielzoekers mogen vaker blijven als ze homo zijn, Yves Delepeleire, De Standaard, 20.01.2011.

Homoseksuele asielzoekers worden meer dan gemiddeld als vluchteling erkend, omdat de asielinstanties geen risico’s willen nemen.

Asielzoekers die aangeven homo te zijn, komen vooral uit Afrika

Een nieuwe trend in asielland: het aantal vreemdelingen dat in België een asielaanvraag indient met ‘gendergebonden vervolgingsmotieven’ neemt toe. In 2006 ging het om 116 asielzoekers, in 2007 om 188, in 2008 om 226 en in 2009 al om 362: 300 mannen en 62 vrouwen. Ook vorig jaar zou dat aantal nog zijn toegenomen, al zijn daarvoor nog geen cijfers bekend.

De asielzoekers beweren allemaal homoseksueel te zijn en voor hun seksuele geaardheid in hun land van herkomst te worden vervolgd of gediscrimineerd. Dat is een reden om in België als vluchteling te worden erkend.

Ze komen vooral uit Afrikaanse landen, zoals Tanzania, Nigeria, Kameroen, Uganda, Burundi, Togo, Mauretanië en Guinee.

De stijging roept bij het Commissariaat-Generaal voor de Vluchtelingen en Staatlozen (CGVS) vragen op. De homofobie in Afrika stijgt effectief. En volgens holebiverenigingen hebben mensenhandelaars de holebi’s als doelgroep ‘ontdekt’.

Maar mogelijk ligt het motief ook goed in de markt door het hogere erkenningspercentage. In 2009 erkende het CGVS 34 procent van de asielaanvragen met het motief ‘seksuele geaardheid’. Dat is hoger dan de algemene erkenningsgraad, die tussen de 20 en 25 procent schommelt.

Dat kan asielzoekers op het idee brengen om te zeggen dat ze homo zijn, terwijl dat niet zo is. Het CGVS erkent dat, maar benadrukt voorzichtig te willen blijven.

‘Het is niet makkelijk om na te gaan of iemand echt homoseksueel is. Zoiets valt niet met officiële documenten aan te tonen’, zegt woordvoerster Tine Van Valckenborgh. ‘Als de asielzoeker uit een land komt waar hij voor zijn seksuele geaardheid de doodstraf riskeert, is het beter om hem het voordeel van de twijfel te geven.’

Omdat de problematiek steeds groter en complexer wordt, zoekt het CGVS nu wel contact met holebi-organisaties – zoals de koepelvereniging Çavaria. Ze adviseren de interviewers van het CGVS in het stellen van de juiste vragen. Ze kunnen meer informatie geven over het leven van homo’s in vreemde landen. Bovendien mogen ze als vertrouwenspersoon bij de interviews aanwezig zijn.

Tolken uit de eigen taalgemeenschap vormen vaak een probleem, aldus Çavaria, omdat ze door het taboe weigeren bepaalde verhalen te vertalen.

‘Onze interviewers krijgen al richtlijnen. Wij proberen altijd naar de beleving van de asielzoekers te peilen: hoe hebben ze zich geout, hoelang weten ze al dat ze homo zijn en welke impact heeft dat op hun sociale leven gehad? Wij hebben daarin al een hele weg afgelegd. Maar het blijft een moeilijke en delicate oefening’, geeft Van Valckenborgh toe.

Soms geven holebi-organisaties de asielzoekers attesten om aan te tonen dat ze hebben deelgenomen aan bepaalde manifestaties, zoals de Gay Pride. Maar zowel voor de verenigingen als voor het Commissariaat is dat slechts één element in de aanvraag en geen bewijs van homoseksualiteit.

Ook Fedasil werkt sinds kort met de holebi-organisaties samen. Elke asielzoeker die bij Fedasil aangeeft homoseksueel te zijn, wordt naar Çavaria doorverwezen.

Meer homo’s zoeken asiel

Asielzoekers geven steeds vaker aan homo te zijn. Maar hoe controleer je zoiets? Holebiverenigingen helpen de asielinstanties de juiste vragen stellen.

Tsjechië kreeg vorig jaar van Europa bakken kritiek toen het asielzoekers die beweerden homoseksueel te zijn naar heteroseksuele porno lieten kijken terwijl ze aangesloten waren aan een machine die de bloedtoevoer naar hun penis mat. De ‘fallometrische tests’ werden daarna niet meer gebruikt.

Het idee is – gelukkig – nooit in België opgekomen. Maar ook hier hebben de asielinstanties het moeilijk om te bewijzen of een asielzoeker homo is. Asielzoekers die vrezen te worden vervolgd of gediscrimineerd voor hun seksuele geaardheid, kunnen als vluchteling worden erkend. De jongste jaren zijn er opvallend meer zulke asielaanvragen met ‘gendergebonden vervolgingsmotieven’, van 116 in 2006 tot 362 in 2009.

Maar hoe controleer je zoiets? In tegenstelling tot politieke overtuiging valt seksuele geaardheid volledig binnen de privésfeer. Alleen door de juiste vragen te stellen, is het mogelijk homoseksuele asielzoekers van leugenaars te onderscheiden. Net daar schort het.

Daarom vraagt het Commissariaat-Generaal voor de Vluchtelingen en de Staatlozen (CGVS) nu advies aan holebiverenigingen.

‘Het Commissariaat levert goed werk in een immens moeilijke opdracht. Maar er schort nog een en ander aan de interviews’, zegt Jan Beddeleem. Hij is bestuurder van de vzw WISH. Als vertrouwenspersoon van asielzoekers die zeggen homo te zijn, heeft hij al vaak interviews meegemaakt.

‘Zo hebben de ondervragers te weinig antropologische kennis over hoe het is om als homo in een bepaalde cultuur op te groeien, zoals de Masai in Kenia. Er wordt ook te vaak van uitgegaan dat iedereen zich al als homo heeft ontplooid als hij in België is.’

‘Een voorbeeld: van asielzoekers wordt wel vaker verwacht dat ze weten welke homobars er in hun stad zijn of in welk artikel van het strafwetboek staat dat homoseksualiteit strafbaar is. Alsof elke homo dat weet. Wie niet op die feitelijke vragen kan antwoorden, draagt voor het Commissariaat niet bij tot de geloofwaardigheid van zijn verhaal. Maar wij vinden dat zulke vragen niet de kern van de zaak zijn’, aldus Beddeleem.

‘Aan de andere kant wordt er vaak niet gevraagd hoe de asielzoekers seksuele contacten leggen. Nochtans kan dat veel verduidelijken. Hoe begin je aan mannenseks op het platteland in Kenia? Hoe heb je dat al die tijd voor de gemeenschap verborgen gehouden? Voor niet-homo’s is het heel moeilijk om daar creatief op te antwoorden. Die haal je er zo uit. Vragen over de seksuele daad zelf zijn dan weer uit den boze. Ze zijn discriminerend, omdat ze aan hetero’s ook niet worden gevraagd.’

Ook woordgebruik, accenten, gebaren en uitdrukkingen doen veel. ‘In het homomilieu in Kinshasa spreekt men vaak kipopo, een codetaal die afstamt van Togolese mijnwerkers, om de groep af te lijnen. Wie beweert zich regelmatig in het homomilieu in Kinshasa op te houden, maar die woorden niet kent, valt door de mand.’

‘Ik zat eens bij een interview met iemand uit Tanzania. Die zei: “ik denk niet dat ik homo ben”. Daarmee bedoelde hij alleen dat hij nog geen anale seks had gehad, niet dat hij niet op mannen viel. Het zou goed zijn als het Commissariaat die gevoeligheden aanleert.’

Do’s

– Hoe ben je met sekspartners in contact gekomen?

– Heb je ooit publiekelijk gezegd dat je homo bent?

– Heb je ooit de verdediging van homo’s opgenomen?

– Hoeveel mensen en wie weet dat je homo bent?

– Sprak je andere homo’s met codetaal aan? Ken je zulke termen?

– Wanneer werd je voor het eerst gecorrigeerd (bv. door je moeder of broers)?

Don’ts

– Welke homobars ken je in je land van herkomst?

– Waar staat in de wet dat homoseksualiteit strafbaar is?

– Wat weet je van het homomilieu in België?

– Waar en wanneer had je voor het eerst seks?

– Had je orale of annale betrekkingen?

(volgens holebiverenigingen)

Dit bericht werd geplaatst in Holebi, Politiek en getagged met , , , , , , , , , , , , , , . Maak dit favoriet permalink.

Een reactie op Steeds meer homo’s vragen en krijgen asiel in België

  1. Pingback: 3x meer holebi-asielzoekers in 3 jaar tijd | Lacquemant

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s