La Démence en homoseksclubs: “Iedereen neukt er onveilig, terwijl de condooms gratis in handbereik liggen”

Deze week maakte Sensoa bekend dat in 2009 1135 nieuwe hiv-diagnoses zijn geteld. Vooral Belgische homomannen lopen het virus op. De Standaard hoorde de getuigenis van drie homomannen.

In de rush van het moment, Ann-Sofie Dekeyser, De Standaard, 27.11.2010

Het aantal hiv-besmettingen in ons land is nog nooit zo hoog geweest. Vorig jaar waren er 1.135 nieuwe hiv-diagnoses. Dat zijn er drie per dag. Vooral homo’s raken besmet. In seksclubs en in de eigen slaapkamer. Drie mannen getuigen over seks, drugs en ziek zijn.

‘Homo’s vrijen veiliger dan hetero’s. Net omdat ze zo’n risicogroep zijn. En dat geldt dubbel in de seksclubs’

‘Weet je hoe het eraan toegaat in zo’n homoseksclub?’ Nee, natuurlijk niet, vrouwen zijn er niet welkom. Een snor opplakken is geen optie, want de bezoekers gaan vaak helemaal uit de kleren. Oké, soms op leren boots, een slipje en een spannend latex T-shirt na, maar als vrouw val je meteen door de mand. Ook al is het er vrij donker

Dirk, een knappe, elegant geklede vijftiger, frunnikt even gegeneerd aan zijn designbril. Maar hij wil me er wel wat over vertellen. Hij was ooit een trouwe klant.

‘Eigenlijk is het er best gezellig, hoor. Je hebt een bar waar je iets kunt drinken, en dan zijn er verschillende verdiepingen met kleine kamers. Overal hangt een soort kerstverlichting. Sommige kamers gaan op slot, in andere kun je vrij in en uit lopen. Er is ook een grote orgieruimte. Verder loopt het er gewoon vol met mannen, die allemaal uit zijn op seks. Als je iemand ziet die je bevalt, wordt er niet veel tijd verspild met praten. Je doet het gewoon. Iedereen bepotelt iedereen.’

De sfeer die Dirk schetst, staat in schril contrast met zijn woonkamer. Zijn appartement is kraaknet. Met stijlvol, zeer klassiek meubilair. Boven een eiken dressoir hangt een foto van drie lachende twintigers.

‘Dat zijn mijn kinderen. Ik ben jarenlang getrouwd geweest. Een gevolg van mijn conservatieve opvoeding, denk ik. Ik wilde een gezin, net zoals mijn broers en zussen. Pas toen ik 35 was, ben ik gescheiden. En dan heeft het nog jaren geduurd voor ik tegen mijn ex-vrouw en kinderen durfde te zeggen dat ik homo ben.’

‘Ik heb nooit een vaste relatie gehad. Het moest ook altijd in het geniep, want ik wou niet dat mijn kinderen moesten opgroeien met een homofiele vader.’

En dus stapelde hij de losse contacten op. ‘Ja, ik heb veel van dat soort etablissementen bezocht. Ik ging cruisen, in seksclubs en tussen de struiken in parkjes. Alles in het geniep. Niemand mocht het weten. Het was in een seksclub dat ik besmet raakte met hiv. Maar door wie, dat weet ik niet. Het kan haast iedereen zijn.’

Behoorlijk wat seropositieve homomannen frequenteren seksclubs. Volgens een studie van het Instituut voor Tropische Geneeskunde heeft vijftien procent van de mannen in zulke clubs hiv. Bovendien wist één op de zes mannen die positief testten in de studie, tot dan toe niet dat hij besmet was. Volgens Dirk liggen de werkelijke cijfers veel hoger. ‘Ik schat dat drie kwart seropositief is. Dat moet wel, er wordt bijna niet veilig gevrijd. Je moet ervan uitgaan dat wie het daar bare (zonder condoom, red.) doet, positief is. Of vreselijk naïef.’

Mark Sergeant van Sensoa, het Vlaamse service- en expertisecentrum voor seksuele gezondheid en hiv, knikt. ‘Dat is vaak de redenering, ja. Tenminste bij de routinés. Haal je geen condoom boven, dan heb je al hiv. Maar occasionele bezoekers zijn vaak niet vertrouwd met die ongeschreven afspraken. Zij veronderstellen, helaas, maar al te vaak het omgekeerde: “Hij gebruikt geen condoom, dan zal hij wel safe zijn.” Gebrek aan communicatie, daar schuilt het gevaar.’

‘Daarom blijven we benadrukken: zeg er iets over, bespreek of het de bedoeling is dat het safe gebeurt. In het fetisj-milieu wordt dat binnen de eigen groep wel wat in de gaten gehouden, om te voorkomen dat mensen zich verliezen in het heetst van de strijd. Maar in de homosauna’s, bijvoorbeeld, is de filosofie veeleer “ieder voor zich”. Wie veilig wil, moet daar maar om vragen.’

Iedereen weet dat onveilig vrijen tot hiv en uiteindelijk aids kan leiden. Het lijkt onbegrijpelijk dat er zo onveilig met seks wordt omgesprongen in zo’n risico-omgeving. Dirk knikt. ‘Als je ziet hoe het er in een dancing als La Démence (de maandelijkse homoparty in de Brusselse discotheek The Fuse) aan toegaat, dat is om niet goed van te worden. Iedereen ligt daar te neuken, en bijna niemand gebruikt condooms. Terwijl ze gewoon binnen handbereik staan, gratis. Wat ik trouwens een heel goede zaak vind. Want in sommige bars sta je daar in je slipje en vind dan maar eens een muntje voor de condoomautomaat. Voor je terug bent, is je goesting al over of je date ribbedebie.

Volgens Sergeant valt het nog wel mee met het vrijgedrag in de clubs. ‘Homo’s vrijen nog altijd veel veiliger dan hetero’s. Net omdat ze zo’n risicogroep zijn. En dat geldt dubbel in de seksclubs. Wie naar zo’n seksclub voor homo’s gaat, heeft een duidelijk doel: seks. Die mannen hebben daar vooraf over nagedacht, ze gaan er bewust mee om. Bovendien werken de meeste uitbaters zeer actief mee aan een goede preventie.’

Love drugs

Dirk ziet het minder rooskleurig. ‘Ontzettend veel homo’s in die clubscene kunnen niet meer seksen zonder drugs. Ze nemen coke om uit te gaan en om de seksuele ervaring aangenamer te maken. Maar ja, van coke word je heel relaxed en zweverig. Een erectie kun je dan wel vergeten. Dus compenseren ze dat met viagra. Of de love drug gbh (vloeibare xtc). Met die combinaties zijn ze helemaal weg. Niet moeilijk dat je dan niet aan veiligheid denkt, je zit in de rush van het moment.’

Toch is dat niet de manier waarop Dirk besmet raakte. ‘Ik heb één keer thuis drugs genomen, en dat doe ik nooit meer. Bovendien vrij ik bijna altijd veilig, zeker in die clubs.’ Hoe is het dan toch kunnen gebeuren? Dirk zucht. ‘Dat vond ik ook het moeilijkste om aan mijn kinderen te vertellen, waar en hoe ik het virus heb opgelopen. Wat moesten ze wel niet van hun papa denken? Maar het kan iedereen overkomen. Ik ben besmet omdat het mij op dat moment niet kon schelen. Ik was net afgewezen en ging kapot van liefdesverdriet. Foert, was het enige dat door mijn hoofd spookte. De spijt komt achteraf.’

Volgens Mark Sergeant raken de meeste mensen besmet wanneer ze een moeilijke periode doormaken of depressief zijn. ‘Niemand wil besmet worden, maar in zulke periodes zorg je minder goed voor jezelf. En dan gebeurt het. Net zoals veel besmettingen in het buitenland gebeuren: op vakantie laat je je wel eens gaan. In die zin is de internationalisering van het homocircuit een extra risico.’

Vanavond in de Antwerpse homofetisjclub The Boots: ‘Leather & rubber perverts night’. ‘Get geared up and hurry up.’

Dirk zal er niet bij zijn. ‘Ik kan me niet meer permitteren om daar te komen. Kijk, als ik me goed voel, gebruik ik mijn verstand. Maar als het slechter met me gaat, durf ik het condoom wel eens achterwege te laten. Zo heb ik vorig jaar ook hepatitis C opgelopen.’

‘Hepatitis heeft mijn leven echt ingrijpend veranderd. Ik ben constant moe, ik kan niet meer voltijds werken, ik ben moeten verhuizen naar een goedkoper appartement. En dan de schaamte, om weer met een soa naar het Instituut voor Tropische Geneeskunde (ITG) te moeten. Ik moet van die seksclubs wegblijven. De kans dat ik opnieuw een soa oploop, is te groot.’

Hij zucht. ‘Ik had gehoopt dat mijn libido zou verlagen door ouder te worden, maar helaas. De goesting blijft. Nu beperk ik me tot internetcontacten en spreek ik thuis af. Voor mij is dat veiliger. Het is intiemer. Je vraagt ook veel makkelijker om het veilig te doen. Aan die mensen vertel ik dan ook dat ik seropositief ben.’

Voor de goegemeente is de conclusie snel getrokken. De seksclubs zijn duivelse oorden van verderf. Er gaan zelfs stemmen op om ze van overheidswege te sluiten. ‘Dat is het slechtste wat we kunnen doen,’ zegt Wim Vanden Berghe, socioloog bij het ITG. ‘Het is waar dat de seksclubs hoogrisicosettings zijn. Maar daar kunnen we nog preventie voeren. Die clubs afschaffen zou een ramp zijn. Als het vrijgedrag verschuift naar privéfeestjes, zijn we alle controle kwijt.’

Sergeant is het daarmee eens. ‘We hebben geen objectieve cijfers over de plaatsen waar alle virusoverdrachten plaatsvinden, maar het staat vast dat maar een klein percentage van het homocircuit terug te vinden is in die seksclubs. De meeste besmettingen gebeuren thuis. Meer dan de helft krijgt het virus van een bekende. Net zoals de meeste ongelukken thuis gebeuren. Het is het valse veiligheidsgevoel.’

Hiv-fabriekske

‘In januari vorig jaar heb ik mijn seroconversie gehad’, vertelt Bram. ‘Het hiv kruipt dan in je en verspreidt zich over je hele lichaam. Het nestelt zich in de witte bloedcellen, met een soort velcrosysteem. Als de hiv-cel in de wittebloedcel plakt, begint hij daar een hiv-fabriekske.’

Bram (32) vertelt het rustig, heel rationeel, vanuit de zetel in zijn hypermoderne flat. ‘Als je er niets aan doet, heb je op den duur geen witte bloedcellen meer en sterf je. Niet aan hiv, maar aan aids.’

Hij glimlacht er zelfs bij. ‘Ja, ik ga morgen niet sterven, hé. Van hiv ga je tegenwoordig niet meer dood, toch niet in de westerse wereld. Wij kunnen makkelijk zeventig, tachtig worden. Als we onze medicatie maar stipt innemen.’

Bram heeft al acht jaar een vaste vriend. Hij raakte besmet tijdens een triootje, bij hem thuis. ‘Ik zie mijn vriend doodgraag, vroeger zei ik altijd dat ik nooit zou vreemdgaan. Maar het gebeurde toch. En ik kwam erachter dat hij het ook deed. Het deed pijn, maar we bleven bij elkaar. En maakten een goede afspraak: als we zin hebben in iemand anders, dan doen we het samen.’

Tijdens een van de triootjes liep het fout. ‘We zouden het altijd veilig doen, ik hoor het mezelf nog zeggen. Maar we zijn daar niet altijd consequent in geweest. Ik raakte besmet. Mijn vriend gelukkig niet. Nu zijn we een batterijtje. Een plus en een min.’

‘Het klinkt misschien controversieel’, vertelt Mark Sergeant, ‘maar de reden dat homo’s zoveel losse contacten hebben, is dat ze met mannen vrijen. Als heteromannen dezelfde mogelijkheden ter beschikking hadden, als het aanbod even groot zou zijn, zouden ze net hetzelfde doen. Alleen zijn er geen sauna’s vol met op seks beluste vrouwen. Bovendien is hun sociale model er ook meer op gebouwd: de helft van de homomannen is single, en van hen die wie wel een relatie hebben, heeft meer dan de helft daarbuiten ook nog losse contacten.’

Bovendien is het ook veel moeilijker om preventie bij de mensen thuis te brengen. Een discotheek als La Démence hangt vol met Veilig Vrijen-posters, de condooms liggen er op elke verdieping voor het grijpen. Maar hoe realiseer je dat op het internet?

Sergeant zucht. ‘Mensen thuis bereiken is erg moeilijk. Het is een kwetsbare groep, want veel mensen die via het internet daten, hebben weinig ervaring. Het grootste risico schuilt erin dat mensen die contacten niet als anoniem ervaren. Ze hebben een paar uur met iemand gechat, of hebben hem al eens ontmoet, en dus veranderen plots de regels. In plaats van te denken: hij gaat bare, dus hij is positief, denken mensen thuis: als er iets mis was, zou hij het wel zeggen. We kennen elkaar nu. Als hij bare gaat, is alles oké.’

‘Vaak is het ook een kwestie van romantiek, vult Wim Vanden Berghe aan. ‘Zeker bij jongeren. Ze hebben vaak korte relaties, maar beschouwen ze als “vast”. Seriële monogamie, dus. Drie weken later hebben ze een ander vast vriendje. Seks draait om emotie, condoomgebruik is iets rationeels. Je associeert ziek zijn niet met liefde. Tot het te laat is.’

Bram zweert dat hij nooit nog zonder condoom zou vrijen. ‘Never ever. Het is zo stom. Ik hang niet aan de grote klok dat ik hiv heb. Onlangs vertelde een man mij hier nog dat hij zich had laten testen. Gelukkig was hij seronegatief. “Anders had ik me van kant gemaakt”, zei hij. Ik kon niets zeggen. We praatten wat verder, het werd gezellig en een uur later belandden we in bed. Hij was de eerste om te vragen of het ook zonder condoom kon. Hoe is dat toch mogelijk?’

‘We zijn 25 jaar ver in de epidemie en het aantal besmettingen blijft stijgen. Niet veel, maar er is zeker sprake van een stagnatie op hoog niveau. Er is nog nooit zoveel hiv in België geweest als nu. En het is een feit dat de overgrote meerderheid van die besmettingen nog altijd plaatsvindt onder homomannen’, beaamt Sergeant. ‘Maar dat wil niet zeggen dat homo’s minder veilig vrijen dan hetero’s. Integendeel, er wordt veel veiliger gevrijd dan bij hetero’s. Alleen is het een kleine wereld en is er, helaas, veel meer hiv in omloop, om het zo te zeggen. En anale seks is nu eenmaal gevaarlijker.

‘Hiv is onzichtbaar geworden’, vertelt Vanden Berghe. ‘Als je niet wilt zeggen dat je seropositief bent, dan kun je het prima verbergen. Twintig, dertig jaar lang. Vroeger gingen mensen gewoon dood, daar kon je niet omheen. De jaren tachtig en negentig waren een slagveld. De nieuwe generatie ziet geen mensen meer sterven. Doordat hiv van een dodelijke in een chronische ziekte veranderd is, is ze ook onzichtbaar geworden. Iedereen die we testten in de clubs, beweerde niemand met hiv te kennen. Dat is gewoon onmogelijk.’

Of zoals radiomaker Sven Pichal in de campagne zegt: ‘Als één op de twintig homo’s leeft met hiv, dan leven we allemaal met hiv.’

Gezocht: knappe jongeman, liefst met hiv

Peter is op zoek naar een date. Voor een leuke nacht of, wie weet, een relatie. Belangrijkste voorwaarde: hij moet seropositief zijn.

‘Sinds ik zelf hiv heb, zijn mijn seksuele contacten drastisch veranderd. Enfin, ik heb er bijna geen meer.’

‘Mijn datingprofielen op het internet heb ik gedeletet. Twee laat ik open staan. Ik krijg nog af en toe berichtjes om af te spreken. Het doet deugd om te merken dat iemand me nog aantrekkelijk vindt. Het klinkt misschien zielig, maar het is een schrale opkikker voor mijn zelfbeeld.’

‘Maar ik ga er nooit op in. Ik ben te bang om afgewezen te worden. Als je zegt dat je hiv hebt, haakt iedereen af. Geen enkele homo wil besmet worden, dus mijden ze seropositieven. Seks en ziek zijn, gaan niet samen. Aantrekkelijk en gezond, dat is het begeerde profiel. Hiv is onbespreekbaar geworden. Ook een vaste relatie aangaan, is bijna onmogelijk. Wanneer moet je het zeggen?’

‘Ik ben volledig geïsoleerd geraakt. Dus ga ik nu bewust op zoek naar iemand die ook seropositief is. Dan valt het taboe weg en je bent ook evenwaardig in de relatie. En condooms hoeven dan ook niet meer. Geef toe, zo’n charmant ding is het niet, hé. Maar vooral: je hoeft je geen zorgen meer te maken. Ik ben als de dood dat ik een gezonde jongen zou besmetten.’

Peter is zeker niet de enige die bewust op zoek gaat naar seropositieve mannen. Serosorting heet het fenomeen. Sociale en seksuele partners worden gekozen omdat ze dezelfde hiv-status hebben. Het is, na het condoom, de vaakst voorkomende vorm van preventie bij homomannen. Jarenlang is gedacht dat het zou leiden tot gevaarlijke herbesmettingen. Maar onderzoek van de Zwitserse Nationale Aidscommissie neemt de angst weg.

Tenminste als er aan vijf voorwaarden wordt voldaan. Het virus mag niet meer detecteerbaar zijn in het bloed, de twee moeten een monogame relatie hebben en hun medicatie stipt innemen, ze moeten onder medische controle staan en ze mogen geen andere seksueel overdraagbare aandoening (soa) hebben. Want wie hiv heeft, is veel gevoeliger voor soa’s, en soa’s compliceren het hele verloop van hiv. En wie hiv in combinatie met een andere soa heeft, draagt de ziekte ook sneller over.

Sensoa Positief: 078-15 11 00. positief@sensoa.be

Dit bericht werd geplaatst in Antwerpen, Gezondheid, Holebi, Media en getagged met , , , , , , , , , , , , . Maak dit favoriet permalink.

4 reacties op La Démence en homoseksclubs: “Iedereen neukt er onveilig, terwijl de condooms gratis in handbereik liggen”

  1. Pingback: Music For Life: Sam De Bruyn kent geen homo’s met hiv | Lacquemant

  2. alex zegt:

    eigen schuld, dikke bult

  3. ikki zegt:

    in the heat of the moment kan het iedereen overkomen de boodschap is alert te blijven en het altijd save te doen waar dan ook ;o)

  4. Dries zegt:

    Bram zweert dat hij nooit nog zonder condoom zou vrijen. ‘Never ever. Het is zo stom. Ik hang niet aan de grote klok dat ik hiv heb. Onlangs vertelde een man mij hier nog dat hij zich had laten testen. Gelukkig was hij seronegatief. “Anders had ik me van kant gemaakt”, zei hij. Ik kon niets zeggen. We praatten wat verder, het werd gezellig en een uur later belandden we in bed. Hij was de eerste om te vragen of het ook zonder condoom kon. Hoe is dat toch mogelijk?’

    Hoe dat mogelijk is? 90% van de homo’s gebruikt geen condoom. Die zijn ook niet nodig, want de seropisitieven de rug toe keren is voeldoende volgens de meeste. De sensoa en de ggd in Nederland steken hun kop in het zand!

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s